Razem bezpiecznie

W niechlubnej statystyce wypadków śmiertelnych budownictwo zajmuje drugą pozycję, tuż po przemyśle. Przyczyn tego stanu rzeczy należy upatrywać przede wszystkim w braku odpowiednich kwalifikacji, nieprzestrzeganiu zasad BHP i oszczędzaniu na zabezpieczeniach. W 2008 r. na polskich budowach zginęło 127 osób, rok później – 117, a w 2010 r. śmiertelne żniwo pochłonęło kolejnych 112 pracowników. To kilkakrotnie więcej niż w górnictwie, które w powszechnym odczuciu jest uważane za najbardziej niebezpieczną gałąź przemysłu.

Współpraca największych

W poszukiwaniu skutecznej recepty w sierpniu 2010 r. firmy Bilfinger Berger, Budimex, Hochtief Polska, Mostostal Warszawa, Polimex Mostostal, Skanska i Warbud, przy wsparciu Głównego Inspektoratu Pracy oraz Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, powołały do życia „Porozumienie dla Bezpieczeństwa w Budownictwie”. Głównym celem porozumienia, otwartego dla wszystkich firm budowlanych w Polsce, jest podniesienie kultury bezpieczeństwa pracy, aby w efekcie zredukować liczbę wypadków, w tym śmiertelnych. – Mamy opracowaną i wdrożoną politykę w dziedzinie BHP. Udział w Porozumieniu daje możliwość dzielenia się naszymi najlepszymi praktykami w tym zakresie, w tym ogromnym doświadczeniem zdobywanym na budowach zagranicznych, ale również pozwala doskonalić się dzięki doświadczeniom innych. Pracując na rzecz Porozumienia liczymy na to, że nasze motto: „Każdy, kto pracuje w Polimexie-Mostostalu i na jego rzecz ma prawo powrócić do domu bez uszczerbku na zdrowiu”, stanie się w przyszłości mottem dla wielu innych firm – tłumaczy Konrad Jaskóła, prezes zarządu Polimex-Mostostal.
Na spotkaniu w dniu 21 marca br. sygnatariusze porozumienia określili standardy minimalnych wymagań, obowiązujące wszystkich współpracujących podwykonawców i obejmują nie tylko warunki, w jakich praca się odbywa, ale i zasady związane ze szkoleniem pracowników. W dokumencie tym główni wykonawcy wyrażają oczekiwanie, że każdy podwykonawca zatrudniony podczas określonego projektu zapewni pracownikom m.in. szkolenie wprowadzające na budowę, dotyczące zasad zawartych w planie Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia (BiOZ), wspólnego korzystania z placu budowy, bezpieczeństwa zbiorowego oraz procedur ewakuacji na okoliczność wypadku lub awarii. Dodatkowo mają być wprowadzone szkolenia okresowe pracowników (dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadzane nie rzadziej niż raz do roku, a na stanowiskach inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż raz na 5 lat). Kwalifikacje personelu wykonującego prace, do których konieczne są dodatkowe uprawnienia, mają być udokumentowane (pracownik musi mieć przy sobie stosowne dokumenty). Wśród wymogów warunkujących wejście na budowę lub rozpoczęcie prac uwzględniono m.in. właściwy, wynikający z oceny ryzyka, ubiór oraz środki ochrony indywidualnej, posiadanie aktualnych badań lekarskich pracowników i przygotowanie listy osób wyznaczonych do udzielania pomocy przedmedycznej.

Sprawdzone wzorce

Wzorem dla działań Porozumienia jest Wielka Brytania, gdzie pod koniec lat 90. liczba wypadków śmiertelnych była podobna do obecnej w Polsce. Dlatego też największe działające na rynku brytyjskim firmy budowlane powołały Grupę Generalnych Wykonawców (zrzeszającą 23 firmy z 35-procentowym udziałem w rynku), której głównym celem było zmniejszenie liczby wypadków śmiertelnych o 10% co roku, jak również zapewnienie w ciągu trzech lat w pełni wykwalifikowanej siły roboczej. Cel został osiągnięty – w ciągu 10 lat liczba śmiertelnych wypadków na brytyjskich budowach spadła o połowę.

Wszyscy jednym głosem

Dotarcie z programem poprawy bezpieczeństwa na polskich budowach do tak szerokiej grupy, jak np. podwykonawcy i małe firmy budowlane, wymaga wspólnego stanowiska i porozumienia ponad podziałami. Dlatego sygnatariusze Porozumienia opracowali spójne standardy dla podwykonawców, będące czynnikiem decydującym o współpracy z daną firmą. Wspólny cel pozwoli na szybsze zaimplementowanie standardów i sprawi, że staną się one warunkiem koniecznym do współpracy z generalnymi wykonawcami w Polsce. – Profilaktyką przeciwwypadkową obejmujemy wszystkich zaangażowanych w proces budowlany: naszych pracowników, podwykonawców oraz dostawców. Mamy realny wpływ na zachowanie naszych podwykonawców – średnich i małych firm budowlanych, gdzie wypadkowość jest największa. Wierzę, że sukces w postaci spadku liczby wypadków jest możliwy, pod warunkiem pełnego zaangażowania wszystkich sygnatariuszy Porozumienia – twierdzi Jerzy Werle, dyrektor generalny Warbud.
Działania związane z podniesieniem bezpieczeństwa na polskich budowach zaplanowane są na wiele lat i wiążą się ze zmianą świadomości, nastawienia i przyzwyczajeń pracowników, nie wspominając już o kosztach finansowych. W ostatecznym rozrachunku jest to jednak działanie opłacalne na wielu płaszczyznach. Pierwszym z elementów szeroko zakrojonej kampanii społecznej jest cykl konferencji w 10 największych miastach Polski, zainaugurowany spotkaniem, które odbyło się 20 października w Warszawie. Uczestnicy konferencji, w której wzięło udział około 200 podwykonawców firmy Skanska, zgodnie podkreślali ogromne znaczenie inicjatywy podjętej przez czołowe firmy budowlane w Polsce.